Thứ Tư, 17, tháng Một, 2018
 
 
 
| Nghiên cứu và đối thoại |
TÂM KINH (The Heart Sūtra)
Phan Minh Trị Facebook
đăng ngày 23/12/2017
 

Trong bản Hán dịch kinh "Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa", quyển 337, của ngài Huyền Trang, có đoạn Thiên Đế Thích đã bạch Phật như thế này:

"世尊, 如是般若波羅蜜多, 最極甚深, 難見難覺, 不可尋思, 超尋思境, 聰慧微密智者所證, 一切分別畢竟離故." (Thế Tôn, Bát-nhã Ba-la-mật-đa như thế, cực kỳ thâm sâu, khó thấy khó biết, không thể tìm tòi suy nghĩ, vượt quá cảnh giới của sự tìm tòi suy nghĩ, bậc trí giả thông tuệ vi mật mới chứng được vì rời hết mọi phân biệt.)

Đó là nhận định của Thiên Đế Thích về vấn đề thọ trì Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Nếu ai trong chúng ta đã là bậc "trí giả thông tuệ vi mật" thì không cần thiết phải bàn tiếp về đề tài này.

Bản dịch Việt của thầy Tuệ Sỹ cuốn "THIỀN VÀ BÁT-NHÃ" của Daisetz Teitaro Suzuki (Viện Cao Đẳng Phật Học Hải Đức, Ban Tu Thư Phật Học, PL. 2548 - 2004, trang 98) có đoạn:

"Trong thế kỷ thứ III, hai bản kinh thuộc Bát-nhã được dịch sang Hán văn, và thế kỷ IV vẫn còn xuất hiện những bản khác. Các bản của Cưu-ma-la-thập (Kumārajīva) được hoàn thành khoảng đầu thế kỷ thứ V. Cho đến hậu bán thế kỷ thứ VI, Huyền Trang hoàn tất bản dịch đồ sộ của bộ Đại Bát-nhã gồm 600 quyển. Đó là một tập đại thành bách khoa gồm hầu hết những kinh điển thuộc bộ Bát-nhã của Đại thừa.
Trong Phạn văn, một tòng thư gồm 125.000 bài tụng (śloka), tức những đoạn chỉnh cú có 32 âm tiết. Bốn bản ngắn hơn gồm 100.000, 25.000, 10.000 và 8.000 śloka. …"

Đó là giới thiệu sơ lược về cái gọi là Văn Học Bát-nhã của Phật giáo. Và "Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật-đa Tâm Kinh", một bản kinh thuộc văn hệ này, đã được khảo cứu hoàn chỉnh trong dịch phẩm nói trên. Như vậy, những ai đã có bản dịch Việt này thì chỉ cần đọc lại là có thể giải toả mọi nghi vấn không đáng có về Tâm Kinh, ít nhất trong hoàn cảnh hiện nay. Những ai chưa có thì trước sau gì cũng phải tìm cho ra để đọc nếu vẫn còn lưu tâm đến vấn đề này. Ở đây chúng ta chỉ bàn đến các loại thái độ có thể có của chúng ta đối với Tâm Kinh:

1. Nếu phát nguyện thọ trì đọc tụng Tâm Kinh như một trong những thời khóa công phu hàng ngày thì chúng ta sẽ đọc tụng như một thần chú, vì điều này đã được xác định rõ trong nội dung của chính Tâm Kinh. Có nghĩa là chúng ta chỉ tụng và lắng nghe lời tụng của chính mình mà không phải suy nghĩ bất cứ điều gì thuộc về Tâm Kinh. Bởi lý do đơn giản duy nhất là cho dù có bỏ ra cả một đời người để "tìm tòi suy nghĩ" thì chúng ta cũng chẳng tìm tòi suy nghĩ được điều gì cả. Và cách đọc tụng này đã được ngài Huyền Trang áp dụng khi đi qua sa mạc Gobi trên đường thỉnh kinh của ngài.

2. Nếu vì loại tập khí "khao khát tri thức" nào đó vẫn còn quá mạnh trong chúng ta khiến chúng ta không thể ngừng thắc mắc về nội dung của Tâm Kinh thì chúng ta nhớ rằng "tuyệt đối đừng đi thẳng vào Tâm Kinh". Như chúng ta đã biết, Tâm Kinh là tinh ba của toàn bộ Văn học Bát-nhã của Phật giáo. Đó là sản phẩm trí tuệ kết tinh của Bồ-tát Quán Thế Âm. Nếu đi thẳng vào đó, chúng ta chẳng khác nào một em bé chưa biết cộng-trừ-nhân-chia mà đã đòi giải phương trình các bậc. Vậy thì cách duy nhất để có được những khái niệm nào đó về Bát-nhã ba-la-mật-đa là chúng ta phải chịu khó tìm học 600 quyển Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Điểm thuận lợi nhất của kinh này là cách trình bày theo lối truyền khẩu giống hệt như trong A-hàm và Nikāya. Có nghĩa rằng tất cả các vấn đề hàm chứa trong Tâm Kinh đều được giảng giải và kết tập theo lối "lập đi lập lại" cho đến khi nào thính chúng "tin hiểu và phát nguyện thọ trì" mới thôi. Chẳng hạn về nghi vấn "hành thâm" hay "thâm bát-nhã ba-la-mật-đa", chỉ trong quyển 337 nói trên thôi, chúng ta đã có không biết bao nhiêu đoạn giúp làm sáng tỏ về điều này:

- 若諸有情於此般若波羅蜜多甚深經典。常樂聽聞受持讀誦. (Nhược chư hữu tình ư thử Bát-nhã ba-la-mật-đa THẬM THÂM kinh điển, thường lạc thính văn, thọ trì đọc tụng.)

- 如是般若波羅蜜多。最極甚深難見難覺。不可尋思超尋思境. (Như thị Bát-nhã ba-la-mật-đa, tối cực THẬM THÂM, nan kiến nan giác, bất khả tầm tư, siêu tầm tư cảnh.)

- 何況於此甚深般若波羅蜜多甚深經典攝心不亂。常樂聽聞受持讀誦. (Hà huống ư thử THẬM THÂM Bát-nhã ba-la-mật-đa THẬM THÂM kinh điển nhiếp tâm bất loạn, thường lạc thính văn thọ trì đọc tụng.)

- 是菩薩摩訶薩如說修行甚深般若波羅蜜多故. (Thị Bồ-tát Ma-ha-tát như thuyết tu hành THẬM THÂM Bát-nhã ba-la-mật-đa cố.)

- 是菩薩摩訶薩行深般若波羅蜜多。常學菩薩摩訶薩眾所應學故. (Thị Bồ-tát Ma-ha-tát hành THÂM Bát-nhã ba-la-mật-đa, thường học Bồ-tát Ma-ha-tát chúng sở học cố.)

- 今天帝釋讚深般若波羅蜜多希有功德。(Kim Thiên Đế Thích tán THÂM Bát-nhã ba-la-mật-đa hi hữu công đức.)

- 何以故。甚深般若波羅蜜多希有功德。非人天等所能知故。(Hà dĩ cố? THẬM THÂM Bát-nhã ba-la-mật-đa hi hữu công đức, phi nhân thiên đẳng sở năng tri cố.)

- 若菩薩摩訶薩習學如是甚深般若波羅蜜多。思惟如是甚深般若波羅蜜多 。(Nhược Bồ-tát Ma-Ha tát tập học như thị THẬM THÂM Bát-nhã ba-la-mật-đa, tư duy như thị THẬM THÂM Bát-nhã ba-la-mật-đa,…)

- 善現 。諸菩薩摩訶薩行深般若波羅蜜多 。無如是等一切分別 。何以故 。善現 。甚深般若波羅蜜多無分別故 。 (Thiện Hiện, chư Bồ-tát Ma-Ha tát hành THÂM Bát-nhã ba-la-mật-đa, vô như thị đẳng nhất thiết phân biệt. Hà dĩ cố? Thiện Hiện, THẬM THÂM Bát-nhã ba-la-mật-đa vô phân biệt cố.)

3. Và thái độ thứ ba là tất nhiên chúng ta có thể làm bất cứ điều gì đối với Tâm Kinh cũng giống như với toàn bộ Ba Tạng của văn học Phật giáo. Bởi vì chúng ta không bị giới hạn về copyright của Tam Tạng, và cũng không có một tổ chức hay hội đoàn nào trên hành tinh này có thể ngăn cấm chúng ta làm những gì mình muốn. Vì thế, nếu thấy cần phải mượn Tâm Kinh để phục vụ cho những nhu cầu vô minh nào đó trong đời sống của chúng ta thì chúng ta hoàn toàn tự do để làm thế. Không những tự do mà có thể chúng ta còn "nổi tiếng" (notorious), hay thậm chí còn như cả anh chàng đốt đền Artemis. Tuy nhiên, chúng ta nên nhớ là chư Hộ Pháp Thiện Thần đã phát nguyện hộ trì Chánh Pháp vẫn luôn luôn có việc để làm ...

Không có văn bản thay thế tự động nào.
Link: http://www.giaodiemonline.com/noidung_detail.php?newsid=11804
 
| Chủ Trương | Hướng dẫn kỹ thuật | Tài liệu Anh ngữ | Cài đặt Unicode |