HT THIỆN B̀NH THAM DỰ

 

NGÀY HỘI TRÊN XÓM NƯỚC NÓNG, PHÚ YÊN

 

Quách Giao

 

 

 

( Tháng 11 năm 2009 Phú Yên có một trận bảo lớn. Xóm Trường c̣n gọi là xóm Nước Nóng thuộc xă Xuân Trường huyện Đồng Xuân bị nước từ nguồn đổ về cuốn 38 ngôi nhà trong số 47 toàn xóm. 18 người dân bị tai nạn)

 

Chúng tôi trở lại xóm Nước Nóng để tham dự lễ cầu siêu cho các nạn nhân, trong ngày cúng thất thứ ba (21 ngày chết)

Cuộc hội ngộ đầy niềm vui, hạnh phúc. Tin vui trước tiên là thi thể bà cụ Nghỉ (người c̣n lại trong số 18 nạn nhân  lũ lụt) đă được t́m thấy và  được chôn cất chu đáo. Bà cụ đă được về nằm bên người chồng và hai cháu nội. Bốn nấm mồ có kích thước bằng nhau, nằm thẳng hàng ấm cúng trong khói hương nghi nghút.

 Việc t́m kiếm thi thể bà Nghỉ kéo dài nhiều ngày sau cơn lũ lụt. Nhờ tin tức kiếm t́m này mà nhiều người đi đến tận nơi và cùng tham gia vào công việc cứu trợ. Đến tận nơi, thấy tận mắt, ḷng mới hiểu thấu được câu máu chảy ruột mềm. Cảnh một làng quê xanh mát phút chốc biến thành đám cát hoang vu. Ḷng không thương cảm làm sao được?

 Đêm thứ bảy ngày mồng 5 tháng mười âm lịch ban tổ chức nghi lể vừa dựng xong nhà trai đàn nơi khoảnh đất cát nằm trên thôn Triêm Đức. Đêm đến  vị sư trưởng nghi lễ và đạo hữu tiếp đón đồng bào thôn xóm cũ nghe tin tụ hội về. Một  đêm nghi lễ đơn sơ, cầu nguyện cho những người đă chết và nhất là cầu nguyện cho t́m được thi thể người c̣n lại. . Đêm cầu nguyện  diển ra trang nghiêm và giản dị. Mọi người đều đồng thanh tụng niệm Nam Mô A Di Đà Phật. Lời tụng niệm âm vang như một làn sóng lan xa. Muôn sao trên trời rưng rưng cảm động. Bầu không khí nơi xóm Nước Nóng lắng đọng, ấm cúng. Ánh sáng của những ngọn đèn thắp trên nghi áng đứng im lặng như trăm búp sen hồng cùng tỏa sáng lung linh. Tâm t́nh của mọi người chan ḥa thông cảm . Đêm cầu nguyện ngắn gọn mà đằm thắm. Mọi người giải tán khi các ngọn đèn sáp gần tàn.

Sáng hôm sau, mặt trời vừa chiếu sáng trên cảnh vật th́ mọi người đều nhận được tin từ xóm làng nơi phía Nam loan đến là đă phát hiện được thi thể của người c̣n lại. Gia đ́nh người con thứ cùng với gia đ́nh người anh cả đến trước tiên. Xác mẹ bị chôn vùi cạnh một gốc tre trốc gốc. Nhận ra thi thể mẹ nhờ chiếc áo ấm len xanh. Việc tẩm liệm và chôn cất  được bà con trong xóm chu tất vẹn tṛn ngay trong ngày. Tối hôm đó, một buổi hội tụ tự nhiên gồm các tăng ni và người dân địa phương làm lễ cầu siêu cho vong linh bà cụ.

Có mặt trong buổi lễ, Thích nữ Diệu Hoa không hát mà nói chuyện cùng các nạn nhân. Bài thuyết giảng vô cùng cảm động. Ư nghĩa thâm sâu, lời nói rành mạch rơ ràng, đi thẳng vào những tấm ḷng đang khao khát t́nh thương,  mong được chia xẻ sự đau khổ tinh thần.  Những đôi mắt không c̣n ngấn lệ, ánh lên niềm vui, dịu đi nỗi buồn. Đêm nay người dương thế ḷng an tâm và người cơi âm hồn thanh thản.

Sáng hôm sau nhiều người ở các thôn xa kéo đến viếng thăm. Và đồng ḷng ở lại tham dự buổi lễ vào chiều hôm ấy. Người  đông lại càng thêm đông.

Theo chương tŕnh th́ lễ khai đàn dự định vào lúc 14 giờ, dưới sự chủ tŕ của Ḥa thượng Thích Thiện B́nh trưởng giáo hội Phật giáo Khánh Ḥa thay mặt  Ban trị sự giáo hội Phật giáo Việt Nam. Sư “ôn” khởi hành từ Nha Trang vào lúc bảy giờ sáng song  khi đến đèo Cả th́ xe phải ngừng lại v́ trên đèo nơi cua Đá Đen có tai nạn xe. Xe dừng bánh đứng đợi  từ đèo Cổ Mă đến cua Đá Đen của bên này Khánh Ḥa và từ bên kia cua Đá Đen đến ga Hảo Sơn Phú Yên. Thời gian dự trù chậm trể nên măi đến 15 giờ 30  buổi lể mới bắt đầu.

 

 

Một sáng Thiền hành ở Làng Mai 2005 với Thiền sư Nhất Hạnh, HT Thiện B́nh.

Link: http://giaodiemonline.com/noidung_detail.php?newsid=10973

 

 Đại lễ được tỉnh giáo hội Phật giáo Phú Yên cùng với chùa Từ Tôn Ḥn Đỏ Nha Trang tổ chức. Lễ đài được dựng trên khu đất cát nằm trên xóm Nước Nóng trước đây. Về tham dự ngoài các vị đại diện các cơ quan đoàn thể, các vị tăng ni và phật tử c̣n có các gia đ́nh bà con xóm Nước Nóng, thôn Triêm Đức và nhân dân xă Xuân Quang 2. Số đông kể đến hàng ngàn.

Trên băi cát từ đường cái liên xă qua thôn Triêm Đức, xe ô tô, xe máy để đông đặc. Trên băi cát xóm Nước Nóng nhà tạm, sườn sắt lợp tăng bạt được bài trí trang nghiêm Gian chính diện là khu nghi lễ. Bên phải là khu tưởng niệm, bên trái là khu tiếp tân.

Trưởng đoàn tổ chức và điều hành nghi lễ là Đại Đức Thích Chúc Minh. Một vị quan khách là nhà báo, nhà thơ Lê Anh Dũng mang quân  hàm Đại tá từ Đà Nẳng vào tham quan đă t́nh nguyện đứng làm phát ngôn viên cho buổi lễ trong thời gian chờ đợi khai đàn.

Để an ḷng người đến tham dự, ban tổ chức cũng đă đọc bài báo “Đêm trên xóm Nước Nóng” của nhà văn Quách Giao. Xóm nước Nóng có tên là thật là xóm Trường song v́ trước đây tại xóm này có một con suối nhỏ có nước nóng nên dân trong làng quen gọi xóm Nước Nóng. Xóm Trường là tên trên giấy tờ. Link: http://amvc.free.fr/Damvc/GioiThieu/QuachGiao/DemTrenXomNuocNong.htm

Khi ḥa thượng Thích Thiện B́nh xuất hiện th́ toàn thể nhân dân trên hội trường đều rưng rưng cảm động v́ trông thấy một vị sư già có gương mặt  phúc hậu, bước từng bước chậm đi từ xa vào hội trường. Nghĩ đến ngh́n dặm xa xôi, một vị sư trưởng lăo trên 80 tuổi c̣n cố gắng đến để chứng giám buổi cầu siêu và thắp nhang cho những người đă khuất th́ sự chờ đợi của nhân dân địa phương hôm nay đă được bù đắp.

Buổi lễ diển tiến tuần tự. Lời xin lỗi v́ đến không đúng giờ của Ḥa Thượng Thích Thiện B́nh khi phát biếu khai đàn làm cảm động ḷng người. Sự tụng niệm cầu siêu cho các vong linh được chu toàn. Sau khi đi quan sát khu cát bồi xóm Nước Nóng, vị sư trưởng lăo ra về Nha Trang, trong im lặng, ḷng mong không làm gián đoạn buổi lể tụng kinh cầu siêu và thỉnh linh đang tiếp diễn. Đêm hôm đó thực hiện lễ phóng sinh đăng.

Người tham dự ban chiều sau khi được ban tổ chức mời cơm đă ở lại tham dự gần như đầy đủ. Những ngọn đèn h́nh đóa hoa sen được thắp sáng và sắp hàng ngay ngắn chung quanh đàn trường Mọi người ngồi yên lặng lắng nghe lời tụng kinh. Ḷng rưng rưng theo những ngọn đèn tỏa sáng. Ngoài xa, dưới những gốc tre, gốc cây và trên những nền nhà trở trọi có những ngọn hoa đăng đang hắt hiu trong bóng đêm. Mỗi ngọn đèn tượng trưng cho  ánh đèn của 47 ngôi nhà của xóm Nước Nóng thắp sáng đêm đêm,  sau 21 ngày xa vắng, nay lại được bừng sáng, nồng ấm hương t́nh gia đ́nh. Thôn xóm đêm nay là đêm hội tụ cuối cùng để rồi mai sau tan mờ theo dĩ văng. Đêm nay người dân của xóm Nước Nóng chẳng những hạnh phúc trong đêm hội họp đồng hương để vơi đi nỗi thương nhớ những người thân đă ra đi.

Nghe tiếng tụng niệm Nam Mô A Di Đà Phật, có người lâu nay không bao giờ biết đến mà đêm nay trở nên thân thương như tiếng nói thân t́nh. Trong cơn hoạn nạn, đau khổ, ḷng con người mới thấy cần đến sự cứu vớt tâm linh song song với sự giúp đở vật chất. Đêm nay tiếng tụng kinh của các vị tu hành mới êm ấm đi vào tâm khảm của dân làng. Ngọn đèn trên đài sen không c̣n gợi đến sự hắt hiu mà đằm thắm ấm áp con tim. Khoảng tối mênh mông không c̣n đặc quánh cô quạnh mà là một màn tối nhớ nhung làm sáng thêm ánh đèn hội ngộ. Mới có ba tuần mà ḷng tưởng chừng như đă ba năm cách biệt. Sự nhớ thương dồn dập vây quanh và tâm hồn cô quạnh trong biển trời vời vợi, khiến người trên dương thế, hôm nay có được niềm vui  trọn vẹn và người ở cơi âm, ấm áp linh hồn. Đêm cầu nguyện này có ư nghĩa biết là dường nào, một phần là nhờ có việc t́m được người chết cuối cùng, về  nằm chung một nghĩa trang.

Sau lễ cầu siêu là lễ thả hoa đăng trên sông Kỳ Lộ. Sông Kỳ Lộ thuộc sông Cái tỉnh Phú Yên. Tuy không lớn bằng sông Ba song nước sông vẫn luôn luôn cung cấp đủ  cho các  cánh đồng huyện Đồng Xuân, Tuy An.

Cầm đèn hoa đăng  trên tay, mỗi người dân tham dự lặng lẽ đi nối tiếp nhau từ xóm Nước Nóng đến bờ sông Kỳ Lộ.Trong đêm đen, dưới ánh đèn leo lét  những bước chân  êm đềm đi nhẹ nhàng trên cát. Đoàn người cầm đèn nối tiếp nhau đi, tạo thành một ḍng ánh sáng liền lạc từ xóm Nước Nóng đến bờ sông Kỳ Lộ. Nước sông trôi lờ lững. Trời cao dày dặt sao trời. Gió hiu hiu thổi. Người th́ đông song cảnh vật vẫn im lặng. Xong một hồi kinh tụng niệm, những chiếc đèn được thả trôi trên gịng sông phẳng lặng. Ánh sáng bập bùng, những cánh hoa sen ửng hồng soi ḿnh trên ḍng nước. Bờ sông có băi cát phẳng lờ nên việc thả hoa đăng rất thuận tiện.

Đèn trôi trên ḍng nước, người đứng trông theo bùi ngùi cảm xúc. Trước đây từ ḍng sông này nước lũ đă ào ạt chảy vào thôn xóm cuốn tất cả sinh linh và vật chất. Hôm nay cũng chính trên ḍng sông này những chiếc hoa đăng bập bùng trong gió đem đến niềm cầu chúc an lành. Con sông này đă nhiều năm rồi vẫn yên lành đem nước về cho thôn xóm. Những mùa nước lũ, nước sông dù có dâng tràn song vẫn không làm tai hại đến con người. Nhưng từ khi trên nguồn bị con người đốn cây tàn phá rừng trầm trọng, khiến cho nguồn nước lũ không có rừng cản ngăn nên nước xuống ào ạt gây hại cho dân làng. Chính con người gây hại cho con người.

 

 

Ảnh lưu niêm Ḥa thượng thăm Đại Giới đàn Thiện Nhu Long An, 2013; Link:

http://phatgiao.org.vn/sam-hoi-online/201612/Mot-chuyen-di-25074/

 

 Đêm thả hoa đăng để cầu nguyện cho những linh hồn người tử nạn. Những cánh hoa đăng h́nh như không trôi về biển cả mà trôi đọng trong tâm hồn những người dân chứng giám đêm nay. Ánh đèn bập bùng sưởi ấm tâm hồn họ măi măi,  bừng lên khi có dịp bước chân đến với ḍng sông.

 Sáng hôm sau lễ tụng kinh cầu an –cầu siêu và lễ cúng ngọ, cúng tiển linh, cúng cơm và thỉnh linh về chùa.

 Dưới gốc tre già c̣n trơ rễ, tôi ngồi hầu chuyện cùng một cụ già tuổi đă 82, người ở xóm trên. Cụ kể cho tôi nghe diễn biến trận lũ đă tràn qua xóm Nước Nóng, gia đ́nh cụ chạy nạn như thế nào và nhất là việc t́m được thi thể của bà Nghỉ. Theo cụ th́:

 “Hơn 80 năm nay tôi chưa hề thấy có một trận lũ lụt nào to như vậy. Mặc dù được cấp báo trước song không thể nào ứng phó được. Buổi sáng băo đến, trưa mưa tầm tả và đêm th́ lũ tràn về. Gia đ́nh tôi may ở gần núi nên di dời đi được trong cơn lũ. Nước ngập đến đâu chạy đến đó. Gia sản bị lũ cuốn trôi, may mà không có người nào trong gia đ́nh gặp nạn.

Xóm tôi tuy không bị xóa sổ song ruộng vườn cũng bị cát lấp lung tung, chắc c̣n lâu mới phục hồi được.

Chính quyền xă giúp đỡ dân chúng thật tận tâm, việc cứu trợ thật chu đáo.

Trước đây tôi chưa hề đi lễ chùa. Phần đông chỉ mấy người đàn bà. Hôm nay tôi mới thấy tận mắt lễ “làm chay” của Phật giáo. Tổ chức qui mô, tăng ni Phật tử rất thiện tâm và nhất là nhân dân trong vùng đều có mặt đông đủ. Có cả những bà con ở các vùng xa đều về tham dự.

 

Cả gia đ́nh tôi đều có mặt, hiện đang ngồi dự lễ tụng kinh, ăn uống đều nhờ ở các bà, các ni cô chẩn phát. Tuy ăn cơm chay nhưng no. Chưa có một đám “cúng chay” nào to lớn như đám này.Tuổi đă già song khi nh́n thấy ông Ḥa thượng Thiện B́nh ở Nha Trang chậm răi đi vào tôi cảm động quá. Người ta già cả mà không ngại đường xa đến thắp nhang trong lễ hội th́ thật “công đức” quá.

Khi hôm, tôi có dự lể cầu siêu và phóng sanh đăng trên ḍng sông Kỳ Lộ. Cảm động quá. Đây là món quà cứu trợ có giá trị hơn hết. Không những gia đ́nh có người lâm nạn rất biết ơn mà chúng tôi cũng thành thật ngơ lời cảm tạ.”

 

Buổi lễ cầu siêu cho các nạn nhân trong bảo lũ  đă thành tựu viên măn.

 

QUÁCH GIAO.