CHỈ MỚI THÁNG 5 NĂM 1960

MÀ CIA ĐĂ TIÊN ĐOÁN CHẾ ĐỘ DIỆM

SẼ BỊ “LẬT ĐỔ NHƯ CHẾ ĐỘ LƯ THỪA VĂN”

 

Sưu tầm của Kevin Trần

 

 

 

 

 

 

  

TRÁI (ảnh của Korea Times): Trong cuộc nổi dậy của sinh viên ngày 19-4-1960 tại Seoul, Cảnh sát chống bạo loạn đang cố gắng giải tán những sinh viên biểu t́nh. Nhưng sau khi dân chúng và các giáo sư đại học gia nhập đoàn biểu t́nh, ông Lư Thừa Văn, tổng thống đầu tiên của Đại Hàn Dân quốc, đă phải từ chức.

PHẢI (ảnh của LIFE Magazine): Sau khi Lực lượng Đặc biệt của Ngô Đ́nh Nhu tổng tấn công chùa chiền đêm 20-8-1963, lực lượng sinh viên học sinh thủ đô Sài G̣n, với sự hổ trợ của nhiều giáo sư đại học và đảng phái chính trị, đă xuống đường đấu tranh chống độc tài và bị đàn áp rồi bắt nhốt vào Trung tâm Huấn luyện Quang Trung. Cho đến sau khi chế độ Diệm bị lật đổ (1-11-1963), nhiều người trong số họ mới được thả ra.

 

 

 

Trong thập niên 1950s của thế kỷ trước, Việt Nam và Hàn Quốc là hai nước có nhiều điểm định h́nh lịch sử giống nhau: Cùng chấm dứt chế độ phong kiến (nhà Nguyễn và nhà Joseon) mà tác nhân là hai cuộc xâm lăng của ngoại bang (Pháp ở Việt Nam và Nhật ở Triều Tiên), cùng bị áp lực chia đôi đất nước (tại vĩ tuyến 17 năm 1954 và vĩ tuyến 38 năm 1953) từ một thỏa hiệp giữa các siêu cường, và cả hai lănh thổ phía Nam cùng trở thành tiền đồn “nóng” dưới sự lănh đạo và  yểm trợ của Mỹ để chống lại sự bành trướng của Cọng sản từ miền Bắc.

V́ thế, lănh tụ chính trị của hai nước nầy cũng “t́nh cờ” mà có vài điểm chung giống nhau:

Giống ở điểm xuất sinh: Cùng là đạo Chúa và được Mỹ “bồng” từ Mỹ về nước. Ông Lư Thừa Văn (Syngman Rhee, 1875-1965) lúc đầu là một đệ tử Nho gia, nhưng sau khi theo học một trường Methodist th́ quyết định theo Tin Lành. Năm 1904, sang Mỹ học lấy bằng Tiến sĩ Chính trị học tại đại học Princeton rồi được Mỹ yểm trợ lên làm Tổng thống đầu tiên của Nam Hàn. C̣n ông Gioan Baotixita Ngô Đ́nh Diệm (1901-1963), lúc đầu định đi tu đạo Chúa nhưng bỏ dở nửa chừng để đi vào con đường làm quan. Ông đă pḥ nhà Nguyễn, làm việc với Tây, thân với Nhật, “bao năm từng lê gót nơi quê người” ở Mỹ, rồi cuối cùng được Mỹ “bồng” về cũng để làm Tổng thống đầu tiên của Nam Việt Nam.

Mọi việc đều tiến triển nhịp nhàng như bàn cờ mà Washington thiết kế cho đến đầu thập niên 1960’s, trong lúc quan hệ giữa Mỹ và hai “tiền đồn chống Cọng” tại Á châu đang nồng ấm, kinh viện và quân viện ồ ạt đổ vào hai xứ sở nầy, th́ hai ông lănh đạo bắt đầu “tiến nhanh tiến mạnh” thiết lập chế độ độc tài “theo cung cách Á châu” của ḿnh.  Đặc biệt, cả hai ông đều đạp lên Hiến Pháp (như kiểu “sau lưng Phật giáo trong nước hăy c̣n có Hiến pháp, nghĩa là có Tôi” của ông Diệm) để tiêu diệt đối lập chính trị cho ḿnh độc tôn. Một ông Hàn độc tôn như Hoàng đế phong kiến theo kiểu Khổng, một ông Diệm độc tôn như Giáo hoàng trung cổ kiểu Vatican.

 

Riêng tại miền Nam Việt Nam, th́ đặc biệt trong nửa đầu năm 1960, đă có những biến cố báo hiệu các rạn nứt trầm trọng trong nền móng của chế độ Ngô Đ́nh Diệm (trích một phần theo Đoàn Thêm và Lê Xuân Nhuận):

·         Dù đến tháng 12 cuối năm mới chính thức thành lập, thế mà ngay từ đầu năm, ngày 26/1/60, lực lượng vũ trang của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam (“Vietcong”) đă đủ sức đột-kích Bộ Chỉ-Huy Trung-Đoàn 32 của Sư-Đoàn 21, ở Tây Ninh, gây tổn thất nặng nề cho Quân đội Việt Nam Cộng Ḥa, khiến 23 quân-nhân tử-thương và cướp đi hằng ngàn vũ-khí. (Xem thêm A Bright Shining Lie của Neil Sheehan)

·         Ngày 28/1/60 nhật-báo Tự Do số Xuân Canh Tư (do nhóm trí thức văn nghệ sĩ gốc Bắc di cư như Tam Lang, Mặc Thu, Như Phong, Mặc Đỗ, Vũ Khắc Khoan …chủ trương), đăng lên b́a trước một bức hoạ của hoạ-sĩ Nguyễn Gia Trí, vẽ 6 con chuột (ám chỉ gia-đ́nh họ Ngô: Diệm, Thục, Nhu, bà Nhu, Cẩn, Luyện) đang gậm nhắm một trái dưa hấu tượng trưng cho miền Nam Việt Nam. Sau đó, nhóm chủ trương bị ông Nhu sai mật vụ bắt cầm tù và Ṭa soạn bị đập phá.

 

(Ảnh b́a báo: Thư viện Đại học Cornell, Hoa Kỳ)

 

· Ngày 24/2/60, Wolf Ladejinsky, Cố-Vấn cho ông Diệm về Cải-Cách Điền-Địa, thảo-luận với các ông Nguyễn Ngọc Thơ (Phó Tổng thống), Lê Văn Đồng (Bộ Canh Nông) và Vơ Văn Hải (Bí-Thư riêng của ông Diệm), bày tỏ quan tâm về sự suy-thoái an-ninh, hoạt-động ám-muội của Đảng Cần Lao, nạn tham-nhũng trong giới lănh-đạo cao-cấp của đảng này, ḷng căm phẫn của nông-dân, t́nh-trạng bất-măn trong hàng-ngũ sĩ-quan, và ư muốn loại bỏ Nhu.

· Ngày 9/4/60, Cố-Vấn Parsons nêu lên với Bộ-Trưởng Thuần các vấn-đề tham nhũng và liên-hệ xấu giữa chính-phủ Diệm với đại khối quần chúng.

· Ngày 26/4/60, 18 nhân-vật chính trị tên tuổi có uy tín với dân chúng miền Nam họp báo ở khách sạn Caravelle tại trung tâm Sài G̣n, ra kháng thư vạch ra sự bất tài của chính phủ trong bốn lănh vực và phản đối các chính sách độc tài của ông Diệm (Kháng thư nầy, sau đó, được báo chí và dân chúng gọi là “Tuyên ngôn Caravelle”).  Trong số 18 người đó, có một Linh mục và 10 người đă từng là ân nhân, đồng chí, đă từng hợp tác với (hoặc ở trong nội các của) ông Diệm. Đó là các ông: Phan Khắc Sửu, Trần Văn Hương, Phan Huy Quát, Trần Văn Đỗ, Trần Văn Văn, Trần Văn Lư, Lê Quang Luật, Nguyễn Lưu Viên, Trần Văn Tuyên, Huỳnh Kim Hữu, Nguyễn Tiến Hỉ,  Lê Ngọc Chấn, Lương Trọng Tường, Nguyễn Tăng Nguyên, Phạm Hữu Chương, Tạ Chương Phùng, Trần Lê Chất, Hồ Văn Vui. 

 

Trang đầu và cuối của “Tuyên Ngôn Caravelle” do 18 nhân sĩ trí thức

và đảng phái yêu cầu ông Diệm thay đổi chính sách, trong sạch hóa

chính quyền  để vượt khủng hoảng, xây dựng lại sức mạnh cho quốc gia.

(Ảnh của Kỹ sư Trần Văn Ṭng, trưởng nam của ông Trần Văn Văn,

một trong những nhân vật khởi xướng Tuyên ngôn)

 

Lẽ dĩ nhiên là gia đ́nh ông Diệm không đếm xĩa ǵ đến kháng thư nầy, tiếp tục đàn áp các lực lượng chính trị khác như đă từng đàn áp Việt Nam Quốc Dân Đảng, Đại Việt, Duy Dân, Dân Xă, … trong các năm trước. Để củng cố chế độ toàn trị, mọi hoạt động của đối lập hoàn toàn bị tiêu diệt tại miền Nam Việt Nam nên cuối cùng, cơn phẩn uất chính trị mới nỗ bùng thành “Tuyên Ngôn Caravelle”.

Thật vậy, Việt Nam Cọng Ḥa dưới thời ông Diệm không có quy chế đảng phái, Truyền thanh th́ của nhà nước c̣n báo chí th́ bị mua chuộc và/hoặc bị mật vụ khống chế, toàn bộ quốc hội là dân biểu gia nô, hai nhà tù biệt giam P42 (của Ngô Đ́nh Nhu) Chín Hầm (của Ngô Đ́nh Cẩn) để tra khăo và giam giữ tù nhân chính trị th́ hoàn toàn nằm ngoài sự kiểm soát của hệ thống tư pháp… khiến dân chúng càng thêm căm phẩn chế độ Diệm. Và bất măn cũng nẫy mầm từ chính ngay trong ḷng bộ máy cầm quyền.

T́nh h́nh phản dân chủ nguy hiểm cho chế độ nầy đă khiến Cục Trung Ương T́nh Báo CIA của Mỹ phải lo lắng cảnh báo với giới lănh đạo Washington về khả năng một cuộc lật đổ chế độ Diệm, như chỉ một tháng trước đó (4-1960), chế độ Lư Thừa Văn (Syngman Rhee) đă bị lật đổ tại Nam Hàn. Ngày 12-5-1960, trong tài liệu Tóm Tắt Tin Tức T́nh Báo Hàng Tuần (Current Intelligence Weekly Summary), CIA đă cảnh báo điều đó.

 

Điều đáng nói là ba năm sau, năm 1963, t́nh h́nh bắt bớ, giam cầm và xử tội đối lập chính trị c̣n tệ hại hơn. Trước t́nh h́nh đàn áp thô bạo của chính quyền nhà Ngô, văn hào Nhất Linh Nguyễn Tường Tam đă dùng cái chết của ḿnh để cảnh cáo chế độ Ngô Đ́nh Diệm một cách quyết liệt hơn: “Sự bắt bớ và xử tội các phần tử đối lập quốc gia là một tội nặng sẽ làm cho nước mất về tay Cộng sản.”

Rồi sau năm 1963, các đảng phái chính trị chưa kịp hồi sinh v́ 8 năm suy kiệt dưới chế độ Diệm th́ lại phải đối đầu với chế độ độc tài quân phiệt của ông Tổng thống Công giáo Nguyễn Văn Thiệu, một chế độ “Diệm Không Diệm” (cụm từ của kư giả Robert Shaplen) nên các chính đảng đă không đóng góp ǵ được cho một nên dân chủ đích thức tại miền Nam Việt Nam.  Và lời tiên đoán của Nhất Linh từ thời ông Diệm đă thành sự thật: “nước mất về tay Cọng sản”,

Đây là bài học lịch sử chua cay cho những chế độ đàn áp đối lập chính trị !

Chúc thư 7-7-1963 được viết trong ngày Nhất Linh Nguyễn Tường Tam tự sát
để phản đối và lên án chế độ Diệm “
chà đạp mọi thứ tự do

 

 

 

Dưới đây là bản dịch và phóng ảnh Bản Tóm Tắt T́nh Báo Hàng Tuần (Current Intelligence Weekly Summary) số 2214/60, ngày 12-5-1960  do Cục Trung Ương T́nh Báo CIA soạn thảo.

 

 

CURRENT INTELLIGENCE WEEKLY SUMMARY

Office of Current Intelligence OCI No. 2214/60, 12-5-1960

(Tóm Tắt Tin Tức T́nh Báo Hàng Tuần, Pḥng T́nh Báo Hiện Hành)

 

CHẾ ĐỘ DIỆM TẠI NAM VIỆT NAM CÀNG LÚC CÀNG BỊ CHỈ TRÍCH

(GROWING CRITICISM OF DIEM REGIME IN SOUTH VIETNAM)

 

Tổng thống Diệm của Nam Việt Nam, vốn đang bị bao vây bởi một thách đố nghiêm trọng do các lực lượng du kích Cọng sản nỗi dậy, nay lại phải đối diện với một vấn đề càng lúc càng lớn dần từ sự bất mản của các viên chức trong chế độ của ông ta cũng như từ quần chúng [a growing problem of dissatisfaction among officials of his own regime, as well as among the public ]. Diệm đang lấy những biện pháp khẩn cấp - chủ yếu về quân sự - trong nỗ lực khôi phục lại t́nh h́nh an ninh trong nước, nhưng không có dấu hiệu thiên về việc mở rộng tự do chế độ của ông ta dù [chế độ] đang càng lúc càng bị chỉ trích. Thái độ nầy th́ nhất quán với tính cứng rắn cũng như niềm tin của ông ta rằng t́nh thế đ̣i hỏi một nền cai trị độc đoán.

Một số nhân vật Việt Nam quan trọng, kể cả nhân viên cao cấp trong chính phủ, nhân vật trong nghiệp đoàn, các vị dân cử trong Quốc Hội, và lănh đạo các đảng phái chính trị đă bày tỏ trong riêng tư sự bất măn và nổi thất vọng của họ về vai tṛ “bù nh́n” mà họ phải đóng. Họ phàn nàn rằng Diệm không chịu ủy quyền cho ai ngoài một nhóm nhỏ thân thuộc và người phụ tá, đă khiến cho chính phủ bị tê liệt một cách vô hiệu, làm năy sinh t́nh trạng thiên vị và tham nhũng khiến nhân dân xa lánh, và tạo lư do dễ dàng cho Cọng sản đánh phá [has paralyzed effective government, fostered favoritism and corruption, aleniated the people, and facilitated Communist subversion]. Phó Tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ và một số thành viên Nội các lo sợ cho sự ổn định của chính phủ nếu cải cách chính trị không được tiến hành tức th́.

Một lư do khiến sự oán giận lan rộng là v́ ảnh hưởng thâm nhập của đảng Cần Lao [A principal cause for widespread resentment is the pervasive influence of the Can Lao], một tổ chức nửa bí mật nửa công khai, nhân danh Diệm để thực thi quyền lực và kiểm soát chính phủ. Dưới sự điều khiển của Ngô Đ́nh Nhu, em trai và cố vấn chính trị của Tổng thống, đảng Cần Lao từ từ tạo thành một mạng lưới kiểu ủy-viên-chính-trị xuyên suốt hạ tầng cơ sở chính trị và quân sự của chính phủ.

Cho đến nay, Diệm không công nhận sự bất cập nào của các cọng sự viên và gạt bỏ mọi chỉ trích chế độ, coi đó như là của bọn cơ hội chủ nghĩa, bọn lập dị, hay bọn thân Cọng. Ông ta đă gạt bỏ và coi như “vụn vặt” một kiến nghị đ̣i hỏi sinh hoạt dân chủ hơn, được công khai phổ biến tại Sài G̣n gần đây bởi một nhóm cựu viên chức chính phủ, lănh tụ quần chúng. Tuy nhiên, động thái chưa bao giờ xăy ra nầy của một nhóm không-Cọng sản đuợc kết hợp chặt chẻ nhằm tấn công chế độ Diệm có thể là một chỉ dấu báo trước cho những diển biến giống như đă từng xăy ra ở Nam Hàn mà kết quả là vụ lật đổ chế độ Lư Thừa Văn. [This unprecedented attack on the Diem regime by a cohesive non-communist group, however, could be the forerunner of developments similar to those in South Korea, which resulted in the overthrow of the Rhee regime]. Tuy tức thời có vẽ như không có điểm ǵ tương đồng, nhưng cuộc chống phá của Cọng sản – vốn đă đặt chân được vào vài vùng thôn quê – quả là một yếu tố đặc biệt nguy hiểm cho t́nh h́nh chung.

 

[Tài liệu được chấp thuận cho phổ biến ngày 29-6-2009]

 

 

http://www.foia.cia.gov/sites/default/files/document_conversions/89801/DOC_0005339901.pdf

 

Nguồn: http://hoangnamgiao.blogspot.com/2016/10/chi-moi-thang-5nam-1960-ma-cia-tienoan.html